XPS Backer Board คืออะไร? ทำไมเป็นสุดยอดวัสดุสำหรับห้องน้ำและพื้นที่เปียก

ปัญหาความชื้นและน้ำรั่วซึมมักเป็นฝันร้ายสำหรับทั้งเจ้าของบ้านและผู้รับเหมา เพราะนอกจากจะทำให้โครงสร้างอาคารและวัสดุปิดผิวเสื่อมสภาพก่อนเวลาอันควรแล้ว ยังมักตามมาด้วยค่าซ่อมแซมที่บานปลาย ด้วยเหตุนี้วงการก่อสร้างและตกแต่งภายในจึงพัฒนาวัสดุใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่อง เพื่อตอบโจทย์ทั้งในเรื่องความทนทานและการจัดการปัญหาอย่างเด็ดขาดตั้งแต่ฐานราก

หนึ่งในนวัตกรรมวัสดุที่กำลังได้รับความไว้วางใจอย่างสูงจากสถาปนิกและวิศวกรในการแก้ปัญหาดังกล่าว คือแผ่นรองพื้นผิวที่เรียกว่าแผ่น XPS Backer Board หรือแผ่น XPS Board บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกถึงคุณสมบัติสุดพิเศษของวัสดุชนิดนี้ว่า XPS Backer Board คืออะไร? ทำไมมันถึงกลายเป็นตัวเลือกอันดับต้น ๆ สำหรับงานที่ต้องการมาตรฐานระดับสูง

XPS Backer Board คืออะไร?

XPS Backer Board คือ แผ่นรองฐาน (Substrate) สำหรับงานก่อสร้างและตกแต่งภายในที่ใช้เป็นพื้นหรือผนังเบาที่ใช้ติดตั้งเตรียมพื้นผิวให้เรียบเนียนและแข็งแรง ก่อนที่จะทำการปูกระเบื้อง กรุหินธรรมชาติ หรือติดตั้งวัสดุปิดผิวอื่นทับลงไป โดยทั่วไป XPS Backer Board จะประกอบด้วยโครงสร้าง 3 ส่วน ได้แก่ โฟม XPS ที่ทำหน้าที่เป็นแกนกลางที่กันน้ำได้ 100%, ชั้นตาข่ายไฟเบอร์กลาสที่ช่วยเพิ่มความทนทาน, และชั้นเคลือบปูนซีเมนต์ผสมโพลิเมอร์ที่ช่วยสร้างพื้นผิวให้กาวซีเมนต์สามารถยึดเกาะกับกระเบื้องได้อย่างแน่นหนา

ทั้งหมดทำให้แผ่นรองกระเบื้อง XPS Backer Board มีคุณสมบัติเด่นในด้านการป้องกันน้ำและเป็นฉนวนกันความร้อนในขณะที่มีน้ำหนักเบา เมื่อเทียบกับแผ่นรองกระเบื้องอื่นๆ ที่ในอดีตการเตรียมพื้นผิวในลักษณะนี้มักจะใช้แผ่นไม้อัด แผ่นยิปซัม หรือแผ่นไฟเบอร์ซีเมนต์แบบดั้งเดิม ซึ่งวัสดุเหล่านั้นมักมีจุดอ่อนสำคัญคือ น้ำหนักที่ค่อนข้างมาก และที่สำคัญคือมักจะดูดซับความชื้นจนเกิดอาการบวม เปื่อยยุ่ย หรือเป็นเชื้อราเมื่อต้องใช้งานในพื้นที่เปียกชื้นอย่างห้องน้ำ

แผ่น XPS Backer Board คหนา 12 มม. ความหนามาตรฐานที่ได้รับความนิยม

โครงสร้างของ XPS Backer Board

แม้ว่า XPS Backer Board จะถูกเรียกว่า แผ่น XPS หรือ โฟม XPS แต่จริง ๆ แล้วแผ่นรอง XPS Backer Board ชนิดนี้ไม่ได้มาจากวัสดุเพียงชนิดเดียว แต่เกิดจากการผสมผสานวัสดุหลายชั้นเข้าด้วยกันทางวิศวกรรม เพื่อให้ได้แผ่นรองที่มีทั้งความเบา ความแข็งแรง และความสามารถในการยึดเกาะ โครงสร้างหลักของ XPS Backer Board สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วนสำคัญ ดังนี้

แกนกลางโฟมโพลีสไตรีนอัดรีด (Extruded Polystyrene Core)

ส่วนประกอบที่หนาที่สุดและเป็นหัวใจหลักของแผ่นวัสดุนี้คือ แกนกลางของแผ่น XPS Backer Board ที่ทำจากโฟม XPS กระบวนการผลิตโฟมชนิดนี้ใช้วิธีการอัดรีดพลาสติกเหลวผ่านหัวฉีด ทำให้เกิดโครงสร้างเซลล์แบบปิด (Closed-cell structure) ที่เรียงตัวกันอย่างหนาแน่นและไร้ช่องว่าง ซึ่งโครงสร้างเซลล์ปิดนี้ทำให้โฟม XPS มีอัตราการดูดซึมน้ำที่ต่ำมากจนเข้าใกล้ศูนย์ แตกต่างจากโฟม EPS (Expanded Polystyrene) ทั่วไปที่มักนำมาทำเป็นโฟมกันกระแทก ซึ่งมีช่องว่างระหว่างเม็ดโฟมและสามารถอมน้ำได้

นอกจากคุณสมบัติการกันน้ำแล้ว แกนกลาง XPS ยังมีความสามารถในการรับแรงกดทับ (Compressive strength) ที่สูงมาก ทำให้สามารถรองรับน้ำหนักของกระเบื้องแผ่นใหญ่หรือผู้ใช้งานที่เดินไปมาบนพื้นได้โดยไม่เกิดการยุบตัว

โครงสร้างทั้ง 3 ชั้นของแผ่น XPS Backer Board

ชั้นตาข่ายไฟเบอร์กลาส

แม้ว่าแกนโฟม XPS จะมีความแข็งแรงในการรับแรงกด แต่โฟม XPS ยังมีความยืดหยุ่นและอาจเกิดการหักงอได้หากได้รับแรงดัด เพื่อแก้ปัญหานี้ผู้ผลิตจึงทำการฝังตาข่ายไฟเบอร์กลาสไว้ที่บริเวณผิวหน้าทั้งสองด้านของแผ่นโฟม ตาข่ายไฟเบอร์กลาสทำหน้าที่เป็นโครงสร้างเสริมแรงตึง คล้ายกับการใส่เหล็กเส้นในงานคอนกรีต ทำให้แผ่นบอร์ดมีความทนทานต่อแรงดัด ไม่โก่งตัวง่าย และสามารถรักษารูปทรงได้ดีเยี่ยมแม้จะถูกนำไปติดตั้งบนโครงคร่าวที่มีระยะห่างโดยตาข่ายไฟเบอร์กลาสที่ใช้จะมีการเคลือบสารป้องกันด่าง เพื่อป้องกันไม่ให้เส้นใยถูกกัดกร่อนจากความเป็นด่างของปูนซีเมนต์ที่จะถูกนำมาฉาบทับในภายหลัง

ชั้นเคลือบปูนซีเมนต์ผสมโพลิเมอร์

ผิวชั้นนอกสุดของ XPS Backer Board ถูกเคลือบด้วยชั้นของปูนซีเมนต์ที่ได้รับการปรับปรุงคุณภาพด้วยโพลิเมอร์ การเคลือบปูนซีเมนต์ลงบนตาข่ายไฟเบอร์กลาสเป็นการสร้างพื้นผิวที่มีความหยาบและมีรูพรุนขนาดเล็ก ซึ่งเป็นสภาพพื้นผิวที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการยึดเกาะทางกลของกาวซีเมนต์ เมื่อช่างทำการปูกระเบื้องกาวซีเมนต์จะสามารถแทรกซึมและยึดเหนี่ยวกับผิวหน้าของแผ่นบอร์ดได้อย่างแข็งแรง แม้จะผ่านการใช้งานอย่างหนักหรืออยู่ในสภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ

XPS Backer Board มีข้อดีอย่างไร

ป้องกันน้ำและความชื้น ด้วยแกนกลางที่เป็นโฟมเซลล์ปิด วัสดุชนิดนี้จึงไม่ดูดซับน้ำ ไม่บวมน้ำ ไม่เปื่อยยุ่ย และไม่เป็นแหล่งสะสมของเชื้อราหรือแบคทีเรีย แตกต่างจากแผ่นไฟเบอร์ซีเมนต์หรือแผ่นยิปซัมที่แม้จะระบุว่าเป็นเกรดทนชื้น แต่หากแช่อยู่ในน้ำเป็นเวลานานก็ยังคงดูดซับความชื้นและสูญเสียความแข็งแรงทางโครงสร้าง การใช้ XPS Backer Board ช่วยลดความเสี่ยงที่น้ำจากห้องน้ำจะรั่วซึมลงสู่ฝ้าเพดานชั้นล่าง หรือความชื้นที่สะสมในผนังจนทำให้สีพองและลอกล่อน

น้ำหนักเบา ขนย้ายและติดตั้งง่าย แผ่น XPS Backer Board มีน้ำหนักเบากว่าแผ่นซีเมนต์บอร์ดแบบดั้งเดิมหลายเท่าตัว แผ่น XPS ขนาดมาตรฐานที่ความหนา 12 มม. เบาในระดับที่สามารถยกได้ด้วยมือเดียวอย่างสบาย ๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่ส่งผลดีอย่างมากต่อกระบวนการทำงาน ทำให้ช่างสามารถขนย้ายแผ่นวัสดุขึ้นไปยังชั้นสูง ๆ ของอาคารได้โดยไม่ต้องใช้เครื่องจักรทุ่นแรง อีกทั้งยังช่วยลดภาระ Dead Load ต่อโครงสร้างของอาคาร ทำให้สามารถใช้ในงานปรับปรุงอาคารเก่าที่มีข้อจำกัดเรื่องการรับน้ำหนักได้อย่างปลอดภัย นอกจากนี้ด้วยโครงสร้างลักษณะนี้ทำให้การตัดแต่ง XPS Backer Board ทำได้ง่ายและปลอดภัยมาก

เป็นฉนวนกันความร้อนในตัว โฟม XPS มีค่าการนำความร้อนที่ต่ำมาก ทำให้แผ่นบอร์ดชนิดนี้มีคุณสมบัติเป็นฉนวนกันความร้อนที่ดีเยี่ยม เมื่อนำไปติดตั้งที่ผนังภายนอกหรือพื้นที่ที่ติดกับหลังคา มันจะช่วยสกัดกั้นความร้อนจากภายนอกไม่ให้ถ่ายเทเข้าสู่ภายในอาคาร ในทางกลับกันหากใช้ร่วมกับระบบพื้นทำความร้อน แผ่นบอร์ดจะช่วยป้องกันไม่ให้ความร้อนสูญเสียลงสู่โครงสร้างพื้นคอนกรีตด้านล่าง ทำให้ความร้อนถูกผลักขึ้นสู่พื้นผิวกระเบื้องด้านบนอย่างเต็มประสิทธิภาพ

มีความเสถียรของรูปทรงสูง วัสดุประเภทไม้หรือซีเมนต์มักจะมีการหดตัวและขยายตัวตามการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศ การยืดและหดตัวนี้มักเป็นสาเหตุที่ทำให้รอยต่อของแผ่นวัสดุเกิดการแตกร้าว ซึ่งนำไปสู่ปัญหาน้ำรั่วซึมในที่สุด แต่โฟม XPS มีความเสถียรทางมิติ (Dimensional stability) สูงมาก ทำให้มันแทบจะไม่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของความชื้น ทำให้รอยต่อระหว่างแผ่นมีความคงทนถาวร เมื่อทำการซีลรอยต่ออย่างถูกต้องด้วยเทปกันซึมและกาวซีเมนต์ ระบบผนังหรือพื้นนั้นก็จะสมบูรณ์และไร้รอยรั่วตลอดอายุการใช้งาน

XPS Backer Board เหมาะสำหรับงานแบบไหน

ด้วยคุณสมบัติที่ครอบคลุมทั้งเรื่องการกันน้ำ ความแข็งแรง และน้ำหนักที่เบา การประยุกต์ใช้งาน XPS Backer Board จึงมีความหลากหลายและสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามต้องการ โดยทั่วไปพื้นที่และลักษณะงานที่เหมาะสมกับการใช้วัสดุชนิดนี้มีดังต่อไปนี้

ห้องน้ำ พื้นที่อาบน้ำ และห้องอบไอน้ำ

ห้องน้ำคือพื้นที่ที่ XPS Backer Board สามารถแสดงประสิทธิภาพได้ดีที่สุด การสร้างห้องน้ำแบบเปียกทั้งหมดที่ไม่มีการทำขอบกั้นระหว่างโซนแห้งและโซนเปียก จำเป็นต้องมีระบบกันซึมที่เชื่อถือได้ 100% การใช้แผ่น XPS กรุผนังและปูพื้นก่อนทำการปูกระเบื้อง จะเป็นการสร้างกล่องกันน้ำที่ปิดสนิท ป้องกันปัญหาความชื้นฝังลึกในผนังก่ออิฐ และในกรณีของห้องอบไอน้ำที่เต็มไปด้วยไอน้ำและความร้อน แผ่น XPS ยังทำหน้าที่เป็นทั้งวัสดุกันความชื้นและฉนวนกันความร้อน ป้องกันไม่ให้ไอน้ำควบแน่นและซึมเข้าไปทำลายโครงสร้างอาคาร

เฟอร์นิเจอร์บิลต์อินและองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมในห้องน้ำ

ข้อได้เปรียบที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของ XPS Backer Board คือความสามารถในการนำมาตัดประกอบเป็นรูปทรงต่าง ๆ ได้ง่ายดายเหมือนกับการทำงานไม้ ผู้รับเหมามักจะนำแผ่นวัสดุนี้มาต่อกันเพื่อสร้างเป็นเคาน์เตอร์อ่างล้างหน้า ที่นั่งอาบน้ำในห้องน้ำ ชั้นวางของเจาะช่องที่ผนัง หรือแม้แต่อ่างอาบน้ำแบบก่อขึ้นรูปเอง การใช้วัสดุนี้ทำให้สามารถสร้างเฟอร์นิเจอร์ที่มีน้ำหนักเบา แข็งแรง และพร้อมสำหรับการปูกระเบื้องทับได้ทันที โดยไม่ต้องเสียเวลาก่ออิฐฉาบปูนและรอให้คอนกรีตแห้งตัว

ตัวอย่างการใช้งาน XPS Backer Board สำหรับรองผนังห้องน้ำ

พื้นที่ภายนอกอาคารและระเบียง

นอกจากงานภายในแล้ว XPS Backer Board ยังสามารถนำมาใช้กับงานภายนอกอาคารได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะบริเวณระเบียงที่ต้องสัมผัสกับฝนโดยตรง การใช้แผ่นวัสดุนี้เป็นพื้นรองฐานก่อนการปูกระเบื้องระเบียง จะช่วยลดภาระน้ำหนักของโครงสร้างยื่นและป้องกันปัญหาน้ำรั่วซึมลงสู่ฝ้าเพดานของชั้นล่าง นอกจากนี้ยังสามารถใช้เป็นแผ่นรองฐานสำหรับการตกแต่งผนังอาคารภายนอก (Facade) ด้วยหินเทียมหรือกระเบื้องตกแต่ง ช่วยเพิ่มคุณสมบัติความเป็นฉนวนให้กับตัวอาคารได้อีกทางหนึ่ง

งานซ่อมแซมและปรับปรุงพื้นที่เดิม

ในงานรีโนเวทอาคารเก่า ข้อจำกัดที่พบได้บ่อยคือเรื่องของระดับความสูงของพื้นและน้ำหนักที่โครงสร้างเดิมสามารถรับได้ XPS Backer Board มีความหนาให้เลือกหลากหลายตั้งแต่ไม่กี่มิลลิเมตรไปจนถึงหลายเซนติเมตร ทำให้ช่างสามารถเลือกความหนาที่เหมาะสมเพื่อปรับระดับพื้นใหม่ให้เสมอกับพื้นเดิมได้โดยไม่ต้องเทคอนกรีตปรับระดับ ซึ่งทั้งหนักและใช้เวลาในการแห้งตัวนาน นอกจากนี้ยังสามารถปูทับลงบนพื้นไม้ พื้นกระเบื้องเดิม หรือผนังเดิมที่ต้องการปรับปรุงให้เป็นพื้นที่กันน้ำได้อย่างรวดเร็ว

การใช้งาน XPS Backer Board อย่างถูกต้อง ควบคู่ไปกับการใช้เทปกันซึมบริเวณรอยต่อและการเลือกใช้กาวซีเมนต์ที่ได้มาตรฐาน จะช่วยสร้างระบบกันซึมและฐานรองรับกระเบื้องที่มีความทนทานสูง ลดปัญหาการซ่อมแซมในอนาคต และยกระดับคุณภาพของงานก่อสร้างให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล ถือเป็นการลงทุนในวัสดุที่คุ้มค่าเมื่อเทียบกับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากปัญหาน้ำและหยดความชื้นในระยะยาว

จะเห็นว่าแผ่น XPS Backer Board มีจุดแข็งทั้งเรื่องการกันน้ำและทนทานต่อความชื้นได้แบบ 100% การเป็นฉนวนกันความร้อนที่มีประสิทธิภาพ การรองรับแรงกดทับได้สูง แข็งแรงไม่แอ่นตัว รวมถึงน้ำหนักที่เบาซึ่งช่วยให้การตัดแต่งและประกอบติดตั้งหน้างานทำได้อย่างรวดเร็ว

หากคุณกำลังมองหาวัสดุสำหรับโครงการก่อสร้าง งานตกแต่งห้องน้ำ พื้นที่เปียกชื้น (Wet Room) หรืองานเตรียมผนังและพื้นก่อนปูกระเบื้องของคุณ Siam Home Decoration มีจำหน่ายแผ่น XPS Backer Board คุณภาพสูง พร้อมอุปกรณ์ติดตั้ง ทั้งแบบความหนามาตรฐาน ตั้งแต่ 10 มม., 12 มม., 20 มม., 30 มม., และ 40 มม. รวมถึงสามารถสั่งผลิตหรือจัดหาตามขนาดความหนาและสเปคการเคลือบผิวตามความต้องการเฉพาะของแต่ละโครงการได้

ติดต่อ บริษัท สยาม โฮมเดคคอเรชั่น จำกัด ได้ที่ Line ID: @zzu2251j

โทร: 02-016-6666  |  มือถือ: 061-593-9166  |  อีเมล: info@shd.co.th